Bitkilerin Preslenmesi


Bitkilerin Preslenmesi

 

Kısa bir süre için torbalarda korunan veya hemen kurutulmak istenen bitki örneklerinin doğal form ve renklerini koruyabilmeleri için ‘Pres” adı verilen baskı araçlarında kurutulmaları gerekir.

 

Şekil 1. Pres

                                    

Araziden toplanan örnekler, üzerinde bulunabilecek toz ve çamurlar uzaklaştırıldıktan sonra pres altına ve nem emici kağıtlar arasına yerleştirilmiş sekilde konmalıdır. Pres tahtasının düzgün yüzeyi üste gelecek şekilde konur. Bunun üzerine yüzeyi üste gelecek sekilde oluklu mukavva ve üzerine kurutma kağıdı yerleştirilir. Daha sonra araya bir gazete konulur. İçerisine bitki örneği yerleştirilir ve kapatılır. Üzerine kurutma kağıdı konur ve tekrar bir gazete kağıdı açılarak içine bitki örneği yerleştirilip kapatılır. Üzerine kurutma kağıdı konur. Bu islem her bir bitki örnegi için tekrarlanır. Mümkünse 2–5 bitki örneği bulunan kurutma kağıtları arasına oluklu mukavva veya oluklu metalden yapılmış sert bir malzeme konularak bitkiler arasından hava akımının geçisi sağlanmış olunur. Böylece, kurutma işlemi hızlandırılır.Araya konan oluklu mukavvadan ilkinin oluklu yüzeyi aşağıya, ikincisinin ise yukarı gelecek şekilde yerleştirilmesi gerekir.Pres belirli bir yüksekliğe eriştikten (20-30 cm.) sonra üzerine kurutma kağıdı konur.Onun üzerine de oluklu yüzeyi asağıya gelecek şekilde mukavva, son olarak en üste düzgün yüzeyi alta gelecek şekilde pres tahtası konularak örgü kemerleri iyice sıkılır.Daha sonra üzerine bir ağırlık konur. Aradaki kurutma kağıtları her gün değiştirilir.Ancak özellikle özsuca zengin bitkilerde ara tabakalar birkaç saat sonra değiştirilmeli, filtre kağıtları da yenilenmelidir. Hassas bitkilerde ilk 24 saat içinde ara tabakaların en az üç defa değiştirilmesi gerekir.Daha sonra değiştirme işlemi günlük olarak yapılabilir.Presler genellikle yan gölge veya hava akımının oldugu bir yerde kurumaya bırakılır.

Presi, kurutma işlemi esnasında sıcak havalı bir odaya da asabiliriz. Bitkilerden suyun uzaklaştırılması ne kadar hızlı bir şekilde yapılabilirse, o derecede renk ve yapı korunmuş olur. Bu yüzden presleme olayına özel bir dikkat gösterilmelidir. Genelde kurutma işlemi 10–14 günde tamamlanır.

Fazla miktarda bitki toplamak ve preslemek gerekiyorsa iki prese sahip olunmalıdır. Preslerden birisine taze bitkiler yerlestirilirken, diğerinde kurutulmus bitkiler korunabilir. Amatör bir toplayıcının kullanacağı uygun pres ölçüleri 26 x 40 cm.liktir. Presin alt tarafina 10–20 mm. kalınlığında filtreli kağıt konulur. Bu presin kuvvetli olmasını sağlar (Seçmen ve Ark., 1995).